Rezyliencja – sztuka radzenia sobie z przeciwnościami losu

Psychologia

1 miesiąc, 1 tydzień temu

Rezyliencja – sztuka radzenia sobie z przeciwnościami losu
Spis treści

Jak to jest, że jedna osoba po przeżyciu trudnych doświadczeń wydaje się być niewzruszona, a inna załamuje się psychicznie i wpada w depresję lub rzuca się w nałogi?

Zastanawiałeś się kiedyś nad tym? Bo ja nieraz, okazuje się, że odpowiedzią na to pytanie jest coś co nazywa się Rezyliencją. To ona jest kluczem do tego, aby oprzeć się stresowi i dojść po ciężkim przeżyciu z powrotem do ładu, wracając tym samym do działań na najwyższych obrotach.

Rozwinięciem tego terminu możemy również posłużyć się korzystając z wikipedii:

„Rezyliencja (łac. resilience) – umiejętność lub proces dostosowywania się człowieka do zmieniających się warunków, adaptacja w stosunku do otoczenia, uodpornianie się, plastyczność umysłu, zdolność do odzyskiwania utraconych lub osłabionych sił i odporność na działanie szkodliwych czynników. Zdolność do regeneracji po urazach psychicznych[1][2].”

Jak mówi również definicja przedstawiona przez Glenn R. Schirlandi – rezyliencja to przymioty umysłu i charakteru – zarówno wrodzone, jak i nabyte – umożliwiające człowiekowi odpowiednie reagowanie na przeciwności losu.

Każdy z nas posiada już wrodzony pewien poziom rezyliencji, bez niego nie bylibyśmy w stanie w ogóle przetrwać. Oczywiście jej poziom zależy od wielu czynników, takich jak stres w życiu płodowym przeżywany przez matkę, pierwsze lata życia i otoczenie, które nas kształtowało. Ten temat będę jeszcze rozwijał innym razem, jednak chcę Ci przekazać, że niezależnie od tego jaki masz aktualnie poziom i jak ciężką miałeś przeszłość – jesteś w stanie ją rozwinąć.

Dlaczego praca nad rozwojem rezyliencji jest tak ważna?

Obecnie w samej Polsce szacuje się, że niemal co czwarty Polak cierpi na zaburzenia psychiczne, a to właśnie rezyliencja pozwala im przeciwdziałać. Wiele zaburzeń, takich jak nerwice, ataki paniki czy depresje są mocno związane z nieumiejętnością radzenia sobie ze stresem.

To właśnie dzięki rozwijaniu rezyliencji możemy nie dopuścić do rozwoju takich zaburzeń lub ich nawrotu. A jeśli już zmagasz się z nimi, pomaga ona zredukować objawy i ułatwia dochodzenie do zdrowia.

Warto też nadmienić, że rezyliencja pomaga przeciwdziałać też innym problemom zdrowotnym, ponieważ stres może przyczyniać się nie tylko do problemów psychicznych. Jak wiadomo nie od dziś, ciało i psychika ściśle ze sobą współpracują i nadmierny nieopanowany stres emocjonalny czyni nas podatnymi na wszelkiego rodzaju choroby, a także zwiększa ryzyko wcześniejszego zgonu, zakłóca nasze funkcjonowanie w obszarze zawodowym, rodzinnym i towarzyskim.

Dzięki pracy z rozwojem rezyliencji uczymy się jak pracować nad ciałem, emocjami, a także w jaki sposób budować lepsze relacje. To przekłada się na lepsze funkcjonowanie na co dzień i większą odporność na stres.

Kiedy warto pracować nad zwiększeniem poziomu rezyliencji?

  • chcesz zwiększyć poczucie dobrostanu i lepiej funkcjonować w życiu osobistym i zawodowym, w relacjach z ludźmi, bądź w jakimkolwiek innym obszarze
  • doświadczasz lub jesteś zagrożony wystąpieniem zaburzeń zależnych od stresu o których wspomniałem wcześniej
  • wracasz do równowagi po zaburzeniu zależnym od stresu
  • doświadczasz lub możesz doświadczyć silnego stresu w najbliższym czasie
  • doświadczyłeś lub jesteś zagrożony problemami fizycznymi zależnymi od stresu takimi jak choroba serca, nadciśnienie, zespół jelita drażliwego, przewlekły ból, fibromialgia, reumatoidalne zapalenie stawów, choroba tarczycy, łuszczyca, otyłość, zespół metaboliczny, problemy ginekologiczne czy nowotwór
  • pracujesz w jednym z zawodów podwyższonego ryzyka, który mocno związany jest ze stresem takich jak żołnierz, policjant, strażak lub innych służb ratowniczych
  • lub jeśli po prostu chcesz rozwinąć skrzydła 🙂

Cechy jakimi charakteryzują się osoby posiadające dużą rezyliencję

Naukowiec Glenn Schiraldi, który bada to zjawisko, chcąc zrozumieć je jeszcze lepiej wybrał się w podróż, która zajęła 5 lat i polegała na przeprowadzeniu wywiadów z przedstawicielami tak zwanego “najwspanialszego pokolenia”. Ludzie których określa się tym mianem urodzili się w czasie wielkiego kryzysu w Stanach zjednoczonych w latach 1901-1927, które walczyły na frontach II wojny światowej lub wspierały jako cywile wysiłek wojenny w kraju.

Ludzie ci nie różnili się zbytnio od nas, mimo to żyli w czasie w którym musieli się zmierzyć z nadzwyczajnymi przeciwnościami losu – kryzysem ekonomicznym, wojną i tragedią rodzinną.

Mimo to po powrocie z frontu byli w stanie przystosować się codzienności, zbudować trwałe związki małżeńskie i doświadczyć owocnego życia.

Podczas wywiadów większość miała już około 80 lat.

My mamy to szczęście, że raczej nie będziemy musieli się z czymś takim mierzyć. Czas w którym żyjemy określany jest też mianem najbezpieczniejszego okresu w historii ludzkości.

Oczywiście nadal daleko nam do ideału, jednak zdecydowanie rzeczywistość jest spokojniejsza i mamy więcej możliwości niż kiedykolwiek.

Historia ta pokazuje, że wewnętrzne przymioty i mechanizmy radzenia sobie z rzeczywistością mają większe znaczenie niż rzeczywistość zewnętrzna i jej wpływy. Ważne jest to czego doświadczasz, ale ważniejsze jest to w jaki sposób na to reagujesz i czy posiadasz odpowiednie nawyki, które pomogą Ci utrzymać równowagę.

Przymioty i mechanizmy, które sprzyjają rezyliencji:

  • racjonalne myślenie;
  • poczucie własnej wartości;
  • poczucie sensu i celu, czyli wiara w to, że nasze życie ma sens;
  • optymizm;
  • szczęście i inteligencja emocjonalna;
  • poczucie humoru;
  • altruizm(wyuczona uczynność), miłość i współczucie;
  • ciekawość;
  • równowaga(w tym przypadku chodzi oto, aby w naszym życiu gościła nie tylko praca, ale również odpowiednia ilość odpoczynku, czasu na hobby etc.);
  • towarzyskość i kompetencje społeczne, czyli umiejętność radzenia sobie w relacjach z ludźmi, umiejętność zacieśniania więzi, otwartość, angażowanie się w nowe relacje i czerpanie radości ze wspólnych chwil z innymi;
  • wiara religijna lub duchowość;
  • zdrowe nawyki, takie jak odpowiednia ilość snu, pożywienia i ruchu, a także stosowanie używek takich jak alkohol i inne substancje psychoaktywne w umiarkowany sposób, niepalenie papierosów, dbanie o wygląd i higienę;
  • spokój w obliczu presji, czyli umiejętność regulowania poziomu stresu;
  • zdolność adaptacji, czyli wytrwałość, zaufanie, elastyczność, akceptowanie tego na co się nie ma wpływu, wykorzystywanie umiejętności kreatywnego rozwiązywania problemów i aktywnych strategii radzenia sobie z problemami;

Czy poziom rezyliencji jest stały?

Z rezyliencją jest w pewnym sensie jak z pewnością siebie, jej poziom nigdy nie jest stały. Każdy oczywiście jest do pewnego stopnia rezylientny, ale nikt ostatecznie nie jest doskonale rezylientny i odporny na każde okoliczności. Nie jest więc to całkowita niepodatność na zranienie, ponieważ każdy ma swój próg po którym po prostu może czuć się przytłoczony.

Może być nawet tak, że jej poziom zmienia się u jednej osoby danego dnia, ponieważ wpływ na nią może mieć to czy jesteś wyspany, najedzony, czy masz wystarczające kwalifikacje i dostateczne doświadczenie do wykonania danej rzeczy, a także może zależeć od charakteru sytuacji.

Czytając ten artykuł zapewne już wiesz, że jej poziom może również wzrastać. Więc jeśli mierzysz się ze stresem, wiedz, że możesz ją znacznie poprawić i to niezależnie od wieku.

Potwierdziły to również badania, które były prowadzone na Uniwersytecie Maryland i dowiodły one, że ćwiczenie umiejętności związanych z rezyliencją prowadzi do jej poprawy, tym samym prowadząc do zwiększenia poczucia szczęścia, optymizmu, poczucia własnej wartości, ciekawości, a także co ważne dla ludzi mierzących się z problemami zależnymi od stresu – znacznie redukowały objawy depresji, lęku, ataków paniki i gniewu.

Jak rezyliencja może sprzyjać radzeniu sobie z zaburzeniami zależnymi od stresu

Zaburzenia zależne od stresu, takie jak nerwica lękowa, ataki paniki etc. posiadają wspólne czynniki, które do nich prowadzą. Pamiętam jak szukając sposobu radzenia sobie z nerwicą lękową, zdałem sobie sprawę, że na jej rozwój złożyło się wiele czynników.

Nienawiść do siebie, niezdrowa samoocena, a także wiele nieprzepracowanych emocji, które wiecznie tłumiłem i ogromny stres fizyczny jaki przeżywałem, który wynikał z konfliktów wewnętrznych.

W takiej sytuacji idealnie sprawdza się praca nad rozwojem rezyliencji, ponieważ odnosi się ona do wszystkich czynników, które biorą udział przy tych zaburzeniach. Pracujesz nad ciałem, emocjami jak i umysłem i uczysz się jak żyć w równowadze.

Maciej

Witaj, jestem twórcą projektu Żyj świadomie. Mam nadzieję, że treści, które znajdujesz na tym portalu pomagają zmienić podejście do życia i wprowadzić pozytywne nawyki.


Znajdziesz mnie też na:

Podobne artykuły

Stres który wzmacnia psychicznie - czyli jak ekspozycja może nas wzmocnić

Czy stres może pomóc nam w wypracowaniu odporności psychicznej? Dzisiaj odpowiem na to pytanie i … ..

Bądź dla siebie łagodny – czyli o sztuce samowspółczucia

“Ciągle siebie masz mniej  W pogoni na uwadze miej  Ciągle … ..

Jak radzić sobie ze stresem, lękiem i atakami paniki – 3 praktyki

Stres, lęki i ataki paniki mają jeden wspólny czynnik – jest nim część mózgu odpowiedzialna … ..

3 błędy popełniane podczas leczenia nerwicy lękowej

Przez lata obserwowałem osoby doświadczające nerwicy lękowej. Przez długi czas zastanawiałem się też, jaka … ..

Zmniejszanie lęku z perpsektywy kory mózgu

Moim głównym wspomnieniem dotyczącym ataków paniki jest uczucie kompletnej bezradności – poczucia, że to … ..

Jak stać się odporniejszym na stres, zmieniając tylko nastawienie

Kiedyś usłyszałem, że nastawienie to ta mała rzecz, która czyni wielką różnicę. Nie od dziś … ..

Wewnętrzne siły – czym są i jak się je buduje?

Życie to podróż, a w podróży liczy się to, co zabierzesz ze sobą. Możesz zabrać … ..

Najnowsze na blogu

20 zasad Samuraja, spisanych 400 lat temu, które pozwolą ci prowadzić szczęśliwe życie

Życie każdego człowieka jest inne. Nie da się ich porównać. Ale japoński buddysta … ..

Stwórz siebie na nowo - czyli neuroplastyczność zależna od doświadczenia

Każdy z nas chce być szczęśliwy,  spełniony i żyć bez lęku, jednak mało … ..

Bądź dla siebie łagodny – czyli o sztuce samowspółczucia

“Ciągle siebie masz mniej  W pogoni na uwadze miej  Ciągle … ..

Atak paniki – co zrobić, kiedy dopadnie Cię lęk

Ataki paniki są zdecydowanie najmniej przyjemną częścią zarówno nadmiernej reakcji stresowej, jak i doświadczeń związanych … ..

Osoby wysoko wrażliwe – dlaczego są wyjątkowe? Poznaj 6 cech osób WWO

Wysoka wrażliwość często kojarzona jest z nadwrażliwością i wycofaniem. Jednak to nie powód, aby czuć … ..

Jak radzić sobie ze stresem, lękiem i atakami paniki – 3 praktyki

Stres, lęki i ataki paniki mają jeden wspólny czynnik – jest nim część mózgu odpowiedzialna … ..

Nerwica lękowa – objawy i wskazówki, jak ją leczyć i jak sobie z nią radzić

Nerwica lękowa to bardzo przykra choroba, która może w bardzo krótkim czasie okraść nas z … ..

3 błędy popełniane podczas leczenia nerwicy lękowej

Przez lata obserwowałem osoby doświadczające nerwicy lękowej. Przez długi czas zastanawiałem się też, jaka … ..